2026ko maiatzaren 1etik indarrean den behin-behineko merkataritza-akordioaren (iTA, ingelesezko siglengatik) aplikazio probisionalak eraldaketa garrantzitsua ekarriko du euskal enpresek Mercosur-eko merkatura sartzeko dituzten baldintzetan. Agertoki honen aurrean, Basque Trade & Investment-ek (BasqueTrade), SPRI taldean integratutako euskal enpresak nazioartekotzeko agentziak, analisi sakon bat egin du muga-zergen eta araudien aldaketek Euskadiko esportazio-posizioan nola eragingo duten zehazteko, sektore eta merkatu bakoitzeko hazkunde-aukerak zein lotutako arriskuak nabarmenduz.
Mercosur Euskadirentzat bazkide komertzial estrategikoa da, ekipo-ondasunen eta energia-baliabideen trukeagatik bereizten dena
Egun, Mercosur Euskadirentzat bazkide komertzial estrategikoa da, ekipo-ondasunen eta energia-baliabideen trukeagatik bereizten dena. 2025ean, EAEk eskualde horretara egindako esportazioak 436 milioi eurora iritsi ziren, eta, inportazioak, berriz, 1.354 milioi eurotara. Alde hori fluxuen pisu erlatiboan islatzen da: blokeak Euskadik esportatutako guztiaren % 1,5 eta atzerriko erosketa guztien % 5 hartzen du.
Truke horren egiturak bi ekonomien arteko osagarritasuna erakusten du. Euskal enpresek esportatzen dituzten partida nagusiak ekipo-ondasun mekanikoak eta elektrikoak dira; bloke horretatik inportatzen den partida nagusia, aldiz, erregaiak dira.
Salgaien trukeaz harago, euskal enpresak merkatu horren alde egiten duen apustua bertan duen presentzia sendoan islatzen da. Euskadik, guztira, 179 ezarpen ditu blokeko herrialdeetan, eta Brasil nodo operatibo nagusia da, establezimendu horietako 122 bertan baitaude. Kanpo-egitura hori oso espezializatuta dago sektore estrategikoetan, besteak beste, automozioan, energian eta fabrikazio aurreratuko teknologietan.
Araudi-kostuen murrizketa
Neurri horiek enpresentzat merkatura sartzeko araudi-kostua zuzenean murriztea dute helburu.
Itunak aldebiko merkataritzaren % 91-93ari dagozkion muga-zergak pixkanaka kentzea aurreikusten du. Aldaketa hori esanguratsua da, izan ere, gaur egun, Mercosurrek % 14 eta % 35 bitarteko batez besteko muga-zergak ezartzen dizkie Europako produktu industrial nagusiei, eta horrek desabantaila estrukturala sortzen du Txina edo Estatu Batuak bezalako lehiakideen aurrean.
Hala ere, lehiakortasunaren hobekuntza ez da muga-zergak murriztera mugatzen. Akordioak hainbat arlotan aurrerapenak aurreikusten ditu, besteak beste, honako hauetan:
- Arau teknikoak eta adostasunaren ebaluazioa.
- Baldintza sanitarioak eta fitosanitarioak.
- Inportazio-lizentzien kudeaketa eta aduana-erraztasunak.
Neurri horiek enpresentzat merkatura sartzeko araudi-kostua zuzenean murriztea dute helburu.
Eragina sektoreetan
Txostenak islatzen duenez, akordioak, bere osotasunean aplikatuz gero, euskal salmentak 250 milioi euroan handitu ditzake 2024ko zifrekin alderatuta (364 milioi euro), eta, erdiguneko agertoki batean, guztira 614 milioi eurora iritsiko lirateke.
Euskal enpresa-sarearentzat itunak, praktikan, izaera industrialeko akordio baten gisa funtzionatzen du
Esportazio-bultzada hori hiru industria-sektoretan biltzen da funtsean, aurreikusitako hazkundearen % 84 hartzen baitute:
- Makineria
- Metalak
- Automozioa
Testuinguru horretan, txostenak adierazten du euskal enpresa-sarearentzat itunak, praktikan, izaera industrialeko akordio baten gisa funtzionatzen duela.
Arrisku faktoreak
Proiekzio positiboak gorabehera, txostenak aukera hori baldintzatu dezaketen arrisku-faktore batzuk identifikatzen ditu:
- Dagoeneko esportazio-oinarri handiagoarekin diharduten Alemania, Frantzia eta Italiako fabrikatzaile handien lehia.
- Egikaritze-egutegiaren ziurgabetasuna, behin betiko berrespenaren eta EBko irizpen juridikoen mende baitago.
Hemen ere eska dezakezu txosten osoa.
Zerikusia duten beste txosten batzuk: